Μέσα στη μεγάλη ποικιλομορφία έκτακτων νευρολογικών συμβάντων που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι επαγγελματίες υγείας σε ένα Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών περιλαμβάνεται ένα σπάνιο και πολύ ιδιαίτερο ως προς την αιτιολογία του σύνδρομο. Το λεγόμενο "Σύνδρομο Εγκεφαλικού Επεισοδίου Στο Σαλόνι Ομορφιάς" (Beauty Parlor Stroke Syndrome - BPSS), ή "σύνδρομο του κομμωτηρίου" συνδέεται με τον δυνητικό κίνδυνο που ενέχει η υπερέκταση του λαιμού, συνήθως κατά τη διάρκεια του λουσίματος των μαλλιών του πελάτη.

Το σύνδρομο εντοπίστηκε και καταγράφηκε για πρώτη φορά σε τέσσερις ασθενείς το 1974 από την Judith M.Taylor και περίπου 20 χρόνια αργότερα οι Weintraub et al. το ονόμασαν BPSS, περιγράφοντας τις περιπτώσεις πέντε ασθενών που παρουσίασαν συμπτώματα μετά από υπερέκταση των λαιμών τους στο λούσιμο. Έκτοτε έχουν αναφερθεί και άλλες περιπτώσεις του σπάνιου συνδρόμου.

Επιστήμονες του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας επιχειρούν μια «ακτινογραφία» 54 περιπτώσεων ασθενών διεθνώς, σε μια βιβλιογραφική ανασκόπηση που καταγράφει την συμπτωματολογία, τη διάγνωση, την θεραπευτική προσέγγιση και την έκβασή τους. Η εργασία (Γ. Μαυροβούνης, Κ. Δρίβας, Α. Συρακούλη, Ε. Συρακούλη, Μ. Μερμίρη, Π. Παπαναγιώτου, με επιβλέποντα τον αναπληρωτή καθηγητή, Ιωάννη Πανταζόπουλο), που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο The American Journal of Emergency Medicine, καταδεικνύει μεταξύ άλλων πως το σύνδρομο δεν περιορίζεται σε κομμωτήρια και ινστιτούτα ομορφιάς, καθώς έχουν υπάρξει σποραδικά περιστατικά σε οδοντιατρεία, καθώς και σε εργαζόμενους χειρωνακτικών επαγγελμάτων, με κοινό χαρακτηριστικό σε όλες τις περιπτώσεις την υπερέκταση του κεφαλιού.

Ο πρώτος συγγραφέας της δημοσίευσης, γιατρός, επιστημονικός συνεργάτης της Κλινικής Επείγουσας Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Γεώργιος Μαυροβούνης (φωτογραφία), μιλά στο iatronet.gr για τα χαρακτηριστικά του BPSS, καθώς και τους πιθανότερους παθογενετικούς μηχανισμούς ενός συνδρόμου, για το οποίο είναι χρήσιμο να γνωρίζουν οι επαγγελματίες υγείας στα ΤΕΠ, οι εργαζόμενοι στα ινστιτούτα ομορφιάς, αλλά και οι πολίτες που κάνουν χρήση των υπηρεσιών τους.

Συμπτώματα

Από ένα σύνολο 175 σχετικών άρθρων που εντοπίστηκαν στην αναζήτηση, επιλέχθηκαν και συμπεριλήφθηκαν στην ανασκόπηση 22, τα οποία δημοσιεύτηκαν από το 1974 ως το 2022 και περιλαμβάνουν 54 περιπτώσεις BPSS, σε άτομα ηλικίας από 13 ως 85 ετών. Οι 43 ασθενείς ήταν γυναίκες, οι 10 άνδρες, ενώ σε μία περίπτωση δεν προσδιορίστηκε φύλο.

Σε ό,τι αφορά τις συννοσηρότητες, υπέρταση παρατηρήθηκε σε 10 (18,52%) περιπτώσεις, υπερλιπιδαιμία σε 7 (12,96%), καπνιστική συνήθεια σε 6 (11,11%), αυχενική σπονδύλωση σε 3 (5,56%) και διαβήτης τύπου 2 σε 3 (5,56%). Σε 22 (40,74%) περιπτώσεις δεν υπήρχαν δεδομένα σχετικά με τις συννοσηρότητες των ασθενών, ενώ 8 (14,81%) ασθενείς δεν είχαν υποκείμενα νοσήματα. Από τις 54 περιπτώσεις, μόνο 5 (9,26%) ανέφεραν τεκμηριωμένο ιστορικό προηγούμενου παρόμοιου επεισοδίου.

Τα πιο συχνά αναφερόμενα συμπτώματα ήταν:

  • Διαταραχές κίνησης και ισορροπίας 24.
  • Ζάλη 17.
  • Νυσταγμός 17.
  • Κεφαλαλγία 14.
  • Αισθητηριακές διαταραχές 14.
  • Οπτικές διαταραχές 10.
  • Ναυτία 8.
  • Πόνος στον αυχένα 8.
  • Εμβοές 6.
  • Ίλιγγος 6.
  • Δυσφασία/δυσαρθρία/διαταραχές λόγου 6.
  • Άλλο 6.
  • Έμετος 4.

Στον λουτήρα του κομμωτηρίου, αλλά όχι μόνο

Από τους 54 ασθενείς, οι 42 εμφάνισαν συμπτώματα κατά τη διάρκεια ή λίγο μετά από μια επίσκεψη σε κομμωτήριο. Τα κοινά συμπτώματα αυτής της ομάδας περιελάμβαναν ζάλη, διαταραχές στην κίνηση και την ισορροπία, νυσταγμό, αισθητηριακές και οπτικές διαταραχές, εμβοές κ.ά. Όσον αφορά την έκβαση της νοσηλείας, 27 (64,29%) ασθενείς ανάρρωσαν πλήρως, 5 (11,9%) είχαν επίμονα συμπτώματα κατά το εξιτήριο και 2 (4,76%) πέθαναν. Δεν αναφέρθηκαν δεδομένα έκβασης για 8 (19,05%) ασθενείς

Οκτώ περιπτώσεις BPSS συσχετίστηκαν με επισκέψεις σε οδοντιατρείο. Τα συμπτώματα εμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια ή λίγο μετά από μια οδοντιατρική πράξη, με συχνότερες τις κινητικές και αισθητικές διαταραχές. Κατά τη διάρκεια της νοσηλείας, 4 (50%) ασθενείς παρουσίασαν κλινική βελτίωση, ενώ οι υπόλοιποι εμφάνισαν κάποια επίμονα συμπτώματα.

Από τις υπόλοιπες 4 περιπτώσεις, οι 2 συνδέθηκαν με υπερέκταση του αυχένα που σχετίζεται με την εργασία (ένας ξυλουργός και ένας οικοδόμος σε εφαρμογή σοβά), Μια περίπτωση συνέβη κατά τη διάρκεια της περιεγχειρητικής περιόδου, ενώ στην τελευταία η αιτία ήταν απροσδιόριστη. Κατά τη διάρκεια της νοσηλείας, 1 (25%) ασθενής παρουσίασε υποχώρηση των συμπτωμάτων, ενώ ένας άλλος (25%) ασθενής πέθανε. Τα δεδομένα έκβασης μετά από θεραπευτική παρέμβαση δεν ήταν διαθέσιμα για τις υπόλοιπες περιπτώσεις.

Παθοφυσιολογία

Οι μελετητές περιγράφουν διάφορες εκδοχές ως προς την παθοφυσιολογία του συνδρόμου, η οποία είναι σύνθετη και όχι κοινή σε όλες τις περιπτώσεις. "Ο πιο απλός και κατανοητός παθοφυσιολογικός μηχανισμός είναι μια συμπίεση των σπονδυλικών αρτηριών, λόγω της θέσης του κεφαλιού κατά την υπερέκταση, η οποία περιορίζει τη ροή αίματος στον εγκέφαλο", αναφέρει στο iatronet.gr ο κ. Μαυροβούνης, διευκρινίζοντας πως ένας συνδυασμός και άλλων παραγόντων συμβάλλει στον κίνδυνο εκδήλωσης του BPSS. "Όλοι μας πιθανότατα σε κάποια στιγμή της ζωής μας θα βρεθούμε σε μια τέτοια θέση υπερέκτασης στο κεφάλι, για πολλούς λόγους. Ασφαλώς, δεν θα κάνουμε όλοι σύνδρομο του κομμωτηρίου", επισημαίνει, συμπληρώνοντας πως οι επιπλέον παράγοντες μπορεί να είναι μια αθηρωμάτωση στις αρτηρίες που αιμοδοτούν τον εγκέφαλο, κάποια γενετική προδιάθεση ως προς την θρόμβωση και άλλες καταστάσεις. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση που καταγράφεται στην ανασκόπηση, στην οποία η συμπίεση γινόταν πάνω σε ένα οστεόφυτο, μια αλλοίωση καταπόνησης, που υπήρχε στην σπονδυλική στήλη.

Για την διάγνωση χρησιμοποιήθηκαν απεικονιστικές μέθοδοι (μαγνητική και αξονική τομογραφία, αγγειογραφία, υπερηχογράφημα κ.ά.) και λήψη ιστορικού, ενώ η θεραπευτική αντιμετώπιση βασίστηκε σε έναν συνδυασμό αντιπηκτικών, αντιαιμοπεταλιακών και άλλων παρεμβάσεων.

Να αποφεύγεται η υπερέκταση

Όπως επισημαίνουν οι συγγραφείς της εργασίας, η ποικιλομορφία των συμπτωμάτων υπογραμμίζει τη σημασία της ενδελεχούς λήψης ιστορικού. Οι γιατροί που αντιμετωπίζουν επείγοντα περιστατικά πρέπει να ρωτούν σχετικά με πρόσφατες επισκέψεις σε ινστιτούτα ομορφιάς, οδοντιατρεία ή άλλα περιβάλλοντα που περιλαμβάνουν υπερέκταση του αυχένα και να αξιολογούν τη χρονική σχέση μεταξύ της έναρξης των συμπτωμάτων και αυτών των δραστηριοτήτων.

"Οι κομμωτές μαθαίνουν στη διάρκεια της εκπαίδευσής τους για την ήπια έκταση του κεφαλιού στον λουτήρα, ο οποίος έχει και την κατάλληλη κλίση που να μην επιτρέπει την υπερέκταση. Στις περιπτώσεις που το αγνοούν, οι πολίτες πρέπει να ζητούν την αποφυγή αυτών των υπερβολικών χειρισμών στην περιοχή του λαιμού και του κεφαλιού", καταλήγει ο κ. Μαυροβούνης.

Ειδήσεις υγείας σήμερα
Αξονικές και μαγνητικές τομογραφίες συμβάλλουν στην κλιματική αλλαγή
ΕΟΔΥ: Παραμένει επιθετική η γρίπη - 4 ακόμη θάνατοι, 2 ασθενείς στη ΜΕΘ
Εξέταση αίματος προβλέπει την ανάρρωση από τραυματισμό σπονδυλικής στήλης [μελέτη]