Τα κόπρανα είναι άχρηστα προϊόντα που προέρχονται από την επεξεργασία των τροφίμων και του νερού που προσλαμβάνει ο άνθρωπος σε καθημερινή βάση. Η τροφή αρχικώς πολτοποιείται στο στομάχι και κατόπιν εισέρχεται στο λεπτό έντερο. Η ομογενοποιημένη από το στόμαχο τροφή αναμιγνύεται με τον παγκρεατικό χυμό και την χολή στο δωδεκαδάκτυλο. Ο παγκρεατικός χυμός εκκρίνεται από το πάγκρεας και περιέχει κύρια ένζυμα για την πέψη υδατανθράκων, λιπών και πρωτεϊνών. Η χολή εκκρίνεται από το ήπαρ και είναι πολύ σημαντική για τη σωστή πέψη του λίπους. Στο λεπτό έντερο, ολοκληρώνεται η διάσπαση των προσλαμβανόμενων θρεπτικών ουσιών σε απλούστερες, ενώ παράλληλα γίνεται η απορρόφηση του μεγαλύτερου μέρους των θρεπτικών συστατικών.
Με προωθητικές κινήσεις, άπεπτα υπολείμματα τροφών και αποβαλλόμενα κύτταρα προωθούνται από το λεπτό στο παχύ έντερο. Χρήσιμα για τον οργανισμό βακτήρια προκαλούν, εκτός των άλλων, ζύμωση άπεπτων υδατανθράκων και λιπών. Κύτταρα του γαστρεντερικού σωλήνα που εκκρίνουν τοξικά ένζυμα και ανοσολογικά στοιχεία, σε συνεργασία με την ωφέλιμη μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου, δημιουργούν τοπικό αμυντικό 'φραγμό' έναντι λοιμογόνων και τοξικών παραγόντων. Το άχρηστο περιεχόμενο του εντέρου, που είναι γνωστό ως 'κόπρανα', προωθείται τελικώς προς αφόδευση.
Το χρώμα των κοπράνων είναι διακριτό και ανάλογα με το είδος της προσλαμβανόμενης τροφής ποικίλει. Η χροιά των φυσιολογικών κοπράνων είναι καφέ - πορτοκαλί. Ορισμένοι 'φυσιολογικοί' παράγοντες, διαταράσσουν το σύνηθες χρώμα των κοπράνων (π.χ. δίαιτα με καρότα).
Η καλή λειτουργία της πέψης, η ομαλή λειτουργία του ανοσολογικού γαστρεντερικού 'φραγμού', η καλή λειτουργία της μικροβιακής χλωρίδας, η απουσία τοξικών λοιμογόνων και παραγόντων που εισέρχονται στο σώμα μέσω της τροφής, είναι σημαντικές προϋποθέσεις για τη σωστή αφόδευση και το φυσιολογικό χρωματισμό των κοπράνων. Σημαντικότατος είναι ο ρόλος της μικροβιακής χλωρίδας και της χολής. Η μικροβιακή χλωρίδα επεξεργάζεται την χολή που εκκρίνεται στο έντερο, δημιουργώντας παραπροϊόντα, τα οποία με την βοήθεια του ατμοσφαιρικού οξυγόνου δίνουν χρώμα στα φυσιολογικά κόπρανα. Νοσήματα και παθολογικές καταστάσεις που προκαλούν διαταραχές στην έκκριση και λειτουργικότητα της χολής (π.χ. ηπατίτιδα, καρκίνος παγκρέατος, αλκοολισμός κ.λπ.), προκαλούν παθολογικό αποχρωματισμό κοπράνων.
Στον παθολογικό αποχρωματισμό των κοπράνων, τα κόπρανα γίνονται άχρωμα. Σπάνια ωστόσο, πρόκειται για πλήρη αποχρωματισμό. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για αλλοίωση χρώματος (π.χ. ανοιχτά πορτοκαλί ή πράσινα κόπρανα αντί για καφέ κ.λπ.).
Παθολογική αλλοίωση χρώματος, προκαλείται από
Φάρμακα (π.χ. καταστροφή μικροβιακής χλωρίδας από παρατεινόμενη χορήγηση αντιβίωσης)
Τοξικούς παράγοντες (π.χ. ιοί και μικρόβια)
Τοπικές παθήσεις του γαστρεντερικού σωλήνα (π.χ. ελκώδης κολίτις)
Σύνδρομα δυσαπορρόφησης που προκαλούν κακή πέψη (π.χ. νόσος whipple).
Ειδήσεις υγείας σήμερα
''Πονοκέφαλος'' οι μεταλλάξεις του mpox
Ψωριασική αρθρίτιδα: Τι συμπτώματα έχει
H Θ. Ψαλτοπούλου για τον στρεπτόκοκκο και την ευλογιά των πιθήκων